سلام بر مبشر رهایی و رحمت و منادی مهر و عطوفت
هر سال یكشب نور شمعها، صدای دلانگیز ناقوسها و طنین زیبای ترانههای مذهبی، در هم میآمیزند، تا تولد خجسته عیسی مسیح را گرامی بدارند. تولد نوری كه در دل تیرگی قرنهای دور درخشید، ناقوسی كه براى عشق و عدالت بهصدا درآمد و ترانهیی كه نغمه تكامل و كرامت انسان را در گوش جان بشریت سرگشته طنینانداز كرد.
درعید میلاد دستها بهیكدیگر فشرده میشوند. قلبها بههم نزدیكتر میشوند، دیدارها تازه میگردند و هدیهها بهنشانه محبت رد و بدل میگردند. چراكه محبت و برادری و رحمت، ارمغان عیسی (ع) براى بشریت بود.
در عید میلاد مسیح كاجهای سبز را بهخانه میآورند و چراغانی میكنند. نشانهیی ازپیروزی حیات و سرسبزی در دل زمستان افسرده مرگزای.
و مگر عیسی مسیح نبود كه با نفسش زندگی را بر مرگ چیره نمود و با كلامش، زمستان روح انسانها را بهبهار سرسبزی و شكفتگی گوهر انسانی مبدل كرد.
پیامبر بزرگی كه با تولدش در چنین روزی تاریخ بشریت را ورق زد، پیام مجسم رهایی و یگانگی بود. اولین كلماتی كه او در حیاتش بهزبان آورد، توحید بود و خیر و بركت و تبری جستن از شقاوت و ستمگری. و هنگامی كه مادرش مریم عذرا كه وجودش یكی از فرازهای تابناك تاریخ انسان است، بهخاطر بهدنیاآوردن مسیح، آنچنان در معرض تیرهای تهمت و افترا و فرافكنی مرتجعان و دینفروشان قرار گرفته بود كه جز روزه سكوت چارهیی نیافت، عیسی مسیح بهگونهیی معجزهآسا بهسخن آمد و با اعلام هویت و پیامبری و رسالت رهاییبخش خود برپاكی و مقام و مرتبت مادر مقدسش نیز گواهی داد:
والسّــلام عـلّی یوم ولدت و یوم اموت و یوم ابعث حیّا.
درود برمن، روزی كه زاده شدم، روزی كه بمیرم و روزی كه دیگربار زنده و برانگیخته شوم.
حضرت عیسی (ع)، پیام آسمانیش را ـكه پیام آزادی وبرادری و پیام امید و روشنایی استـبا پذیرش انواع شداید و سختیها بهمردم رساند. او، یاران و پیروانش را بهفداكاری و از خودگذشتگی براى تحقق آزادی و صلح و عدالت فرامیخواند و میگفت: هركس بهخاطراسم من خانهها یا برادران یا خواهران یا پدر یا مادر یا زن یا فرزندان یا زمینها را ترك كرد، صدچندان خواهد یافت و وارث حیات جاودانی خواهد شد.
اما، نحستین كسی كه در مسیر فداكاری و گذشتن از همهچیز براى تحقق این آرمانهای مقدس قدم نهاد، مادر عیسی، حضرت مریم عذرا علیهاالسلام بود. بانویی مطهر، كه بار این رسالت را حتی قبل از تولد حضرت عیسی (ع) بهدوش كشید و رسالت رهاییبخش خود را با شجاعت و مقاومتی مافوق تصور بهانجام رساند. زنی كه قرآن مجید از او در شمار بزرگترین منادیان یگانگی و راهگشایان رهایی انسان یاد میكند و برایش منزلتی مانند پیامبران بزرگ توحید قائل میشود. زنی كه نه فقط در میلاد مسیح و ظهور مسیحیت بلكه در گسترش و ادامه تاریخی پیام رحمت و رهایی دیگر پیامبران توحید، نقش ویژهیی داشته است.
مسیح مبشر رهایی فرزند انسان اگر نسبت بهمحرومان و كوبیدهشدگان همه مهر و عطوفت بود، اما بههمان اندازه باستمگران و درندگان انسانها و با دجالان و دینفروشان سر ستیز داشت و با آنان جز با خشم و كین سخن نمیگفت. در بیتالمقدس وقتی كه سران كاتبان و فریسیان ریاكار از جمعیتی كه دل بهپیام عیسی (ع) داده بودند، بهوحشت افتاده او را مورد غضب و اعتراض قرار دادند؛ عیسی با بانگی كه طنینش علیه دینفروشی و دجالگری تا جاودان بهگوش خواهد رسید، برآنها فریاد زد: ای ماران و افعیزادگان چگونه از عذاب جهنم خواهید گریخت.
گزیدهیی از سخنان عیسی مسیح (ع)
«… چه دشوار است كه ثروتمندان بهملكوت خدا وارد شوند. زیرا گذشتن شتر از سوراخ سوزن آسانتر است از دخول ثروتمندی در ملكوت خدا…»
انجیل لوقا ـ 18
«اسلحه تام خدا را بردارید، تا بتوانید در روز شریر مقاومت كنید و همه كار را بجا آورده بایستید. پس كمر خود را به راستی بسته و جوشن عدالت را در بركرده بایستید… و بر روی این همه، سپر ایمان بكشید كه باآن بتوانید تمامی تیرهای آتشین شریر را خاموش كنید و خود نجات و شمشیر روح را كه كلام خداست بردارید…»
(از رساله پولس رسول به افسسیانـ باب 6)
«از كسانی كه جسم را میكشند ولی قادر به كشتن جان نیستند، نترسید».
انجیل لوقا ـ 11
«روح خدا در من است، زیرا كه مرا مسح كرد تا فقیران را بشارت دهم و مرا فرستاد تا شكستهدلان را شفا بخشم و اسیران را به رستگاری و كوران را به بینایی موعظه كنم و تا كوبیدگان را آزاد سازم».
انجیل لوقاـ 4
«خوشا بهحال زحمتكشان براى عدالت، زیرا كه ملكوت آسمان از آن ایشان است»
انجیل متیـ 5
«بپرهیزید از كاتبانی كه خرامیدن در لباسهای دراز را می پسندند و سلام در بازارها و صدر كنائس و بالا نشستن در ضیافتها را دوست میدارند و خانههای بیوه زنان را می بلعند و نماز را به ریاكاری طول میدهند. اینها عذاب شدیدتر خواهند یافت».
انجیل لوقا. 20 و 47
«وای برشما ای كاتبان و فریسیان ریاكار، وای بر شما نیز ای فقیهان، زیرا كه بارهای گران بر مردم می نهید و خود بر آنها یك انگشت هم نمیگذارید… حكمت خدا نیز فرموده است كه به سوی ایشان انبیا و رسولان میفرستم و بعضی از ایشان را خواهند كشت و بر بعضی جفا خواهند كرد. تا انتقام خون جمیع انبیا كه از بنای عالم ریخته شد، از این طبقه گرفته شود. از خون هابیل تا خون ذكریا كه در میان مذبح و هیكل كشته شد. بلی به شما میگویم كه از این فرقه بازخواست خواهد شد».
انجیل لوقاـ 12
«اینك بنده من كه برگزیدم و حبیب من كه خاطرم از وی خرسند است. روح خود را بر وی خواهم نهاد. تا انصاف را بر امتها اشتهار نماید… تا آن كه انصاف را به نصرت در آورد و به نام او امتها امید خواهند داشت»
انجیل متی ـ 12
«این قوم به لبهای خود مرا حرمت میدارند، لیكن دلشان از من دور است… پس بدیشان گفت كه حكم خدا را نیكو باطل ساختهاید تا تقلید خود را محكم بدارید»
انجیل مرقس ـ 7
«چون روزه دارید مانند ریاكاران ترشرو مباشید. زیرا كه صورت خود را تغییر میدهند تا در نظر مردم روزهدار نمایند… لیكن تو چون روزهداری، سرت را روغن بزن و صورتت را بشوی تا درنظر مردم روزهدار ننمایی…»
انجیل متی ـ 6
«هركه از شما بزرگتر باشد، خادم شماست و هركه خود را بلند كند، پست گردد و هركه فروتن شود، سرفراز گردد…
وای برشماای كاتبان و فریسیان ریاكار كه درهای ملكوت آسمان را بهروی مردم میبندید، خودتان وارد نمیشوید و طالبان ورود را مانع میشوید. وای برشما راهنمایان كور كه پشه را صافی میكنید و شتر را فرو میبلعید. وای برشما ای كاتبان، از آنرو كه بیرون پیاله و بشقاب را پاك میكنید و درون آنرا سرشار از جبر و ظلم میدارید. ای كاتبان ریاكار كه چون قبرهای سفیده شده میباشید كه از بیرون نیكو مینماید لكن درون آنها از استخوان مردگان و پلیدیها پر است».
انجیل متی ـ 23
گذری به فرهنگ و شعر فارسی در پرتو میلاد مسیح (ع)
یلدا، شبی سیاه و بلند
كه آبستن صبح روشن رهایی و شكوفایی است
گفتهاند كه فلسفه نامگذاری شب یلدا در فرهنگ ایرانی آن است كه مسیح پیامبر در این شب بهدنیا آمده است.
آوردهاند كه كلمه یلدا كه ریشه سریانی دارد و سریانی، از زبانهای دنیای باستان، یا زبان اصلی انجیل است و در سریانی، یلدا بهمعنی میلاد و مراد از میلاد، شب ولادت حضرت مسیح است و از این رو ایرانیان شب یلدا را با شب ولادت عیسی مسیح (ع) تطبیق دادهاند. شبی كه با شب مرسوم و معمول میلاد مسیح نزد ملل دیگر 4شب فاصله دارد.
چنان كه محققان در این باره گفتهاند، در ایران باستان، یلدا در اصل جشن ظهور میترا یا مهر بوده و مسیحیان ایران، آن را در قرن چهارم میلادی، از آئین مهرپرستی ایرانیان گرفته و روز میلاد مسیح را با ّآن مقارن قرار دادند.
در ادبیات فارسی بهاین تقارن اشارههای بسیار شده است و ازجمله خاقانی شروانی گفته است:
سخنم بلندنام از سخن تو گشت و شاید
كه دراز نامی، از نام مسیح یافت یلدا
در شعر و ادبیات فارسی، یلدا اساساً سمبل سیاهی و بلندی است و هر پدیدهیی را كه بخواهند با سیاهی و بلندی توصیف كنند یا وقتی كه بخواهند بهیك دوران ظلمت و حاكمیت ظلم و جور اشاره كنند، از استعاره یلدا استفاده میكنند. سعدی گفته است:
همه برآن همه دردم امید درمان است
كه آخری بود آخر، شبان یلدا را
و باز هم از سعدی است كه
بر آی ای صبح مشتاقان اگر هنگام روز آمد
كه بگرفت این شب یلدا ملال از ماه و پروینم
اگر چه در بیشتر این اشعار، شب یلدا طولانیترین و سیاهترین شبهاست، اما با خودش مژده برآمدن صبح، آمدن روز و طلوع خورشید را بههمراه دارد.
شب یلدا اگر چه شبی بلند و سرد و سیاه است. در دل همین شب و تیرگی، مسیح بهدنیا میآید و یلدا با خود بشارتی مسیحایی را بهصبحی روشن هدیه میكند.
و همین منطق تاریخ و منطق حركت هستی است، هر شبی بشارت صبح، هر دوران حكومت سیاهی و ظلمت، بشارت آمدن مسیحا نفسی را دارد. و باز بهقول خاقانی
همه شبهای غم آبستن روز طرب است
یوسف روز بهچاه شب یلدا بینند
